KEI moeilijk?

In 2012 is op initiatief van de Rechtspraak begonnen met het opzetten van ‘KEI’ (Kwaliteit en Innovatie rechtspraak). Het hoofddoel hiervan was het mogelijk maken van volledige digitalisering binnen de rechtspraak binnen een paar jaar.1 Het hele KEI project heeft tot aan april 2018 al 220 miljoen euro gekost. Dit is een overschrijding van ruim 200 miljoen euro, nu de oorspronkelijke begroting was vastgelegd op 7 miljoen euro. In dit stuk kijkt Eline Jonkman naar KEI in het bestuursrecht, waarbij ze ingaat op de regeling in de Awb en wat er tot op heden van KEI in het bestuursrecht in de praktijk terecht is gekomen.

 

 

Voor wie geldt de verplichting?

De bedoeling van KEI is dat een zaak digitaal gestart wordt en de processtukken digitaal ingediend worden. Deze verplichting geldt conform artikel 8:36b lid 1 BW echter niet voor natuurlijke personen die optreden als procespartij en daarbij niet handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf en tevens niet worden bijgestaan door een professionele rechtsbijstandverlener.2 Indien een natuurlijke persoon aan deze cumulatieve vereisten voldoet, mag deze op papier blijven communiceren met de rechtbank. De ratio hierachter is dat niet alle natuurlijke personen beschikken over de juiste vaardigheden en middelen om digitaal te procederen. Indien aan hen de verplichting wordt opgelegd om digitaal te procederen, dan zal hen min of meer de weg naar de rechter worden onthouden, of zij zullen in hun verdediging worden geschaad. Dit laatste is strijdig met artikel 6 EVRM.3

De regeling van afdeling 8.1.6A doet ons geloven dat de verplichting om digitaal te procederen inmiddels in alle bestuursrechtelijke zaken wordt gehanteerd. Artikel 8:36a lid 1 Awb eist immers dat beroep langs elektronische weg wordt ingesteld. Wie alleen de letter van de wet leest, zal vermoeden dat hij in een bestuursrechtelijke zaak daarmee verplicht wordt gesteld om beroep langs elektronische weg in te dienen. Niets is echter minder waar. Sinds 12 juni 2017 geldt de verplichting om digitaal te procederen binnen het bestuursrecht enkel in asiel- en bewaringszaken.4 Let wel, dit geldt uiteraard weer niet indien sprake is van een natuurlijke persoon die optreedt als procespartij en die daarbij niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf en tevens niet wordt bijgestaan door een professionele rechtsbijstandverlener.

 

KEI in de praktijk

Digitaal procederen komt er voorlopig niet, zo schrijft het NRC in april 2018 naar aanleiding van een brief van de Raad voor de Rechtspraak aan minister Sander Dekker.5 In deze brief schrijft de Raad voor de rechtspraak dat de digitalisering veel meer tijd kost dan was voorzien. Tevens is geconcludeerd dat de aansturing en de tijdelijke structuur niet meer passen bij de structurele aard van werkzaamheden. Uit onderzoek van Deloitte bleek dat de architectuur herzien moet worden om tot betrouwbare, onderhoudbare en schaalbare systemen te komen. De moeilijkheid zit hem daarbij in het feit dat de digitalisering van KEI zeer complex is. De complexiteit van KEI zit hem onder meer in de combinatie van een meerjarig programma, het harmoniseren en standaardiseren van de werkprocessen, et cetera. Wel wordt er in de media op gewezen dat het vooral in de civiele sector is misgegaan. Al met al is het werk binnen de rechtspraak ‘te complex’ en is onderschat hoe ingewikkeld het is om de rechtspraak te digitaliseren.6 Toch zijn er ook positieve berichten over KEI. Zo benoemt de Raad voor de rechtspraak de successen die zijn behaald, zoals het digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken. Voor het overige geldt dat de regelgeving er is, echter laat de uitvoering nog even op zich wachten.

 

Hoe nu verder?

Het nieuwe hoofddoel van de digitalisering van de rechtspraak is inmiddels ingeperkt, zo blijkt uit de hiervoor genoemde brief van de Raad voor de Rechtspraak aan minister Sander Dekker: het gaat nog slechts om digitale toegankelijkheid voor rechtzoekenden en professionals. De digitalisering gaat dus gewoon door. Wat betekent dit dan voor de Awb? De huidige KEI wetgeving zal vooralsnog gelijk blijven.7 Met betrekking tot het procederen in asiel- en bewaringszaken verandert er dus niets: dit blijft wettelijk verplicht. Of en wanneer het digitaal procederen binnen de overige bestuursrechtelijke gebieden verplicht wordt, is lastig te voorspellen. Het blijft hierover opvallend stil, hetgeen begrijpelijk is gezien de ‘ondergang’ van de KEI.

Het idee van KEI is passend in ons huidige tijdperk, nu dit tijdperk om digitalisering draait. Daarbij is het anno 2019 vreemd dat automatisering in de rechtspraak nog niet van de grond is gekomen. Toch moeten we nog heel even wachten, of misschien wel langer dan heel even. Het zal mij benieuwen wanneer in het bestuursrecht tot volledige digitalisering wordt overgaan.

Door: Eline Jonkman

 

1. T. Kieft, ‘KEI is niet een grote flop’, www.mr-online.nl 24 april 2018.
2. Kamerstukken II 2014‐2015, 34059 nr. 3 (MvT), pagina 11.
3. Kamerstukken II 2014‐2015, 34059 nr. 3 (MvT), pagina 11.
4. ‘Start verplicht digitaal procederen in asiel- en bewaringzaken’, www.rechtspraak.nl 12 juni 2017.
5. M.L. Adriaanse, ‘Digitalisering rechtspraak is mislukt en moet helemaal opnieuw’, www.nrc.nl 10 april 2018.
6. M.L. Adriaanse, ‘Digitalisering rechtspraak is mislukt en moet helemaal opnieuw’, www.nrc.nl 10 april 2018.
7. H. van Rijn, ‘Nieuwe ronde, nieuwe kansen voor digitalisering rechtspraak’, www.keiduidelijk.nl 22 november 2018.
Agenda

De commissiesollicitaties zijn weer geopend!

De commissiesollicitaties zijn weer geopend! De commissiesollicitaties van Frederik van der Marck zijn weer geopend! Ben jij geïnteresseerd in het Staats- en Bestuursrecht en lijkt het je leuk om naast je studie activiteiten te organiseren, stukken te schrijven voor...

Lustrumborrel

Op 17 maart 2020 bestaat Frederik van der Marck precies 35 jaar💜 Dit moet natuurlijk gevierd worden in de vorm van een huisfeest! Praat bij met je oude bestuursleden en maak kennis met nieuwe leden! Stuur ons een mailtje via bestuur@frederikvandermarck.nl of stuur ons...

Kantoorbezoek Dirkzwager

Ga met ons mee naar Dirkzwager en zie zelf hoe het eraan toe gaat in dit prachtige advocatenkantoor! Opgeven kan door een mailtje te sturen naar: activiteitencommissiefrederik@gmail.com! *Voor de mensen die geen week OV hebben, worden de reiskosten vergoed!* Het...

RECENTE POSTS

Vreemdelingenrecht: actueel, internationaal en dynamisch

Vreemdelingenrecht: actueel, internationaal en dynamisch

Een interview met Viola Bex-Reimert over haar werk en de actualiteit: tijdens de coronacrisis kunnen online interviews gelukkig gewoon doorgaan!
Michiel van Huizen van de MarcKrant-commissie heeft mevrouw Bex-Reimert
enkele weken geleden geïnterviewd over haar werkzaamheden als RUG-docent en -onderzoeker. Ook heeft hij het met haar gehad over haar studietijd en over de problemen met betrekking tot de coronacrisis in het vreemdelingenrecht.

De transparantieaspecten van het Systeem Risico Indicatie

De transparantieaspecten van het Systeem Risico Indicatie

Het SyRI-systeem is ontwikkeld om effectiever fraude te bestrijden met uitkeringen,
toeslagen, belastingen en arbeidswetten. Veel rond het systeem is geheim. De rechtbank Den Haag heeft op 5 februari jongstleden geoordeeld dat de inzet van dit systeem in strijd wordt geacht met art. 8 EVRM. In deze blog wordt specifieker ingegaan op de transparantie van het systeem.

Reisblog Edinburgh

Reisblog Edinburgh

Het is inmiddels een tijdje geleden dat Frederik van der Marck met een aantal leden naar Edinburgh is afgereisd. We hebben vier dagen mogen genieten van het mooie Schotland en hebben zoveel mogelijk gedaan om de cultuur wat beter te leren kennen. Natuurlijk zijn er ook activiteiten ontplooid met betrekking tot het staats- en bestuursrecht. Om iedereen een proefje van de reis te geven, volgt hier een uiteenzetting van wat dag tot dag is beleefd. 

This error message is only visible to WordPress admins

Error: API requests are being delayed for this account. New posts will not be retrieved.

There may be an issue with the Instagram access token that you are using. Your server might also be unable to connect to Instagram at this time.

Error: No posts found.

Make sure this account has posts available on instagram.com.

Click here to troubleshoot