De uiteenlopende werkzaamheden van een RUG-docent: een interview met Michiel Duchateau

De heer Duchateau is als docent verbonden aan de vakgroep Staats- en Bestuursrecht en Bestuurskunde (SBB) van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij geeft verschillende vakken, die onder andere deel uitmaken van het Honoursprogramma en de master Staats- en Bestuursrecht. Daarnaast is de heer Duchateau voorzitter van de faculteitsraad. In dit interview zullen de uiteenlopende werkzaamheden van Michiel aan de orde komen.

 

 

 

 

De loopbaan van de heer Duchateau

De heer Duchateau begon in 1998 met studeren in Leiden. De sfeer in Leiden was veel meer corporaal dan verwacht. Dat past minder goed bij hem. Na een jaar besloot Duchateau dan ook om in Groningen te gaan studeren. In Groningen had Michiel Duchateau de basisdoctoraal Nederlands recht gevolgd, met de afstudeerrichting Staats- en Bestuursrecht, waar hij ook in is afgestudeerd. Michiel kreeg de kans om bij professor Gerhard Hoogers (ook verbonden aan de vakgroep) te promoveren. Zijn promotietijd begon in 2005. Tegen het einde van zijn promotietijd had hij heel lang nagedacht over wat hij wilde doen. Hij heeft een tijdje gewerkt in de organisatie van onderzoek. Hij werkte toen half voor het Groningse Centrum for Law and Governance en half voor de vakgroep. Dit Groningse Centrum heeft een samenwerkingsverband met onder meer de rechtenfaculteit van de VU Amsterdam en ze organiseerden samen congressen voor onder andere promovenda. In 2014 is de heer Duchateau gepromoveerd.

 

De werkweek van de heer Duchateau

De werkzaamheden van Michiel bij de RUG zijn onder te verdelen in onderwijstaken, onderzoekstaken en bestuurlijke taken. Hij is bijvoorbeeld voorzitter van de Faculteitsraad, wat als bestuurlijke taak wordt gezien. In het tweede blok van dit jaar had Michiel een ‘onderwijsvrijblok’. Hij werkte toen vooral aan zijn onderzoeken. De meeste vakken die hij geeft, coördineert hij ook. Michiel probeert zijn week zo in te delen, dat hij de ene dag alleen maar onderzoek doet en andere dagen zijn onderwijs voorbereidt. In de overige dagen regelt hij meer organisatorische dingen, zoals het voorbereiden van gastcolleges. Hij is momenteel bezig met onderwijsvernieuwing voor de Engelse vakken die hij geeft. Michiel Duchateau houdt dus onderwijsvrije blokken over waarin hij andere dingen doet, zoals onderzoek of het voorbereiden van de Summerschool in Lissabon. Het gaat vooral voor hem om één ding waar hij mee bezig is en stort hier dan ook zijn volledige aandacht op.

 

Michiel zijn interesse voor het staatsrecht

Aan Michiel werd de vraag gesteld: wat is er eigenlijk zo leuk aan het staatsrecht? Hij antwoordde hierop: “Soms word je geconfronteerd met vragen waarvan je zelf niet wist dat je ze hebt”. Michiel volgde een keer een college van Hoogers, waarin Hoogers de vraag stelde: “Waarom geldt de Grondwet eigenlijk”? Dit zijn exact de soort vraagstukken waarin Michiel geïnteresseerd is en met name de vraagstukken omtrent machtenscheiding. Het staatsrecht regelt hoe een overheid gezag over iemand uitoefent en stelt hier grenzen aan. Is het bijvoorbeeld wel te rechtvaardigen dat de overheid gezag over jou uitoefent?

Volgens Michiel ontbreekt het een en ander aan de Nederlandse Grondwet. Wat hij het meeste mist, is dat de Grondwet geen legitimatieverhaal heeft. De bron van het gezag is namelijk niet terug te vinden in de Grondwet, terwijl dit een hele symbolische en systematische waarde heeft. Andere landen hebben een meer structurerende waarde. De Nederlandse Grondwet is niet ondemocratisch maar zo zou je de Grondwet wel kunnen interpreteren.

Tegenwoordig is Michiel bezig met twee verschillende onderzoeken met eigenlijk hetzelfde onderwerp. Het ene artikel gaat over hoe Europees recht doorwerkt in Nederland. Het andere artikel gaat over de vraag in welke mate de Grondwet daar grenzen aan kan stellen. Michiel vraagt zich af wat de wetgever kan doen om meer duidelijkheid te krijgen, wanneer de rechterlijke macht niet duidelijk is over hoe de werking van de Europese Unie is georganiseerd.

Op dit moment zijn er twee actuele onderwerpen waar Michiel interesse in heeft: de Brexit en de rechtsstaat Polen en Hongarije. De Brexit is interessant omdat het als burger vreselijk is dat je alleen als toeschouwer kunt zien wat er gebeurt, terwijl er eigenlijk een hele langzame ramp is die zich voltrekt. Desondanks is dit voor veel wetenschappers wel heel erg interessant. Wat Michiel vooral interesseert is waarom de Europese Unie zo werkt en de invloed van staten op onze Europese Unie. Zijn interessegebied zit precies op het snijvlak van het nationale staatsrecht en de Europeanisering van het staatsrecht. De Brexit is dan eigenlijk ook precies waar zijn interesse ligt. Het tweede dossier waar Michiel mee bezig is, zijn de rechtsstaten van Polen en Hongarije. Wat moet de EU doen met landen die zich niet houden aan de democratische rechtsstaat, zoals Polen en Hongarije? Aan de ene kant wil je dat in een land als Polen iemand kan ingrijpen. Aan de andere kant zal de Europese Unie dan ook in landen als Nederland kunnen ingrijpen. Dit is een lastig dilemma, zegt Michiel.

 

Michiel zijn werkzaamheden bij de RUG

Michiel geeft het vak Staatsrecht 3 aan derdejaars bachelorstudenten. Hiernaast geeft hij in de master Staats- en Bestuursrecht het vak Staats- en bestuursrecht in Europeesrechtelijk perspectief. In de Engelstalige bachelor geeft hij de vakken Introduction to Public Law en Europeanisation of Public Law. Daar buitenom geeft hij drie vakken in het kader van het Honoursprogramma. Er is binnen het Honoursprogramma een verbredend en een verdiepend programma. Zijn drie vakken vallen binnen het verbredend programma. Één van deze vakken heeft te maken met een summerschool in Lissabon, wat Michiel organiseert. Deze summerschool gaat over democratie en social media. Om die summerschool mogelijk te maken, gaat er een verbredende module aan vooraf. Niet-juristen krijgen gedurende deze module de basis van het staatsrecht te leren, zodat ze tijdens de summerschool voldoende basiskennis hebben.

Daarnaast is meneer Duchateau is voorzitter van de faculteitsraad. De faculteitsraad is een medezeggenschapsorgaan van de Universiteit. De raad bestaat uit negen docenten en negen studenten. Alle grote plannen komen langs de faculteitsraad, zoals de begroting en het onderwijstableau. “Op de RUG geloven wij nog in het harmoniemodel. Onze traditie, binnen de RUG, is dat de Universiteit niets kan doen zonder dat de organen het er mee eens zijn. Maar je moet wel je eigen positie in de gaten houden”, zegt meneer Duchateau. Maar voor de negen studenten is het een mogelijkheid om invloed uit te kunnen oefenen bij de directeur onderwijs. Als voorzitter probeert Michiel ervoor te zorgen dat de studenten in de faculteitsraad ook gehoord worden.

Tegenwoordig worden veel vakken opgenomen, Maar niet elke docent is hier fan van. Ook stelde ik aan Michiel de vraag wat hij van videocolleges vindt. Zijn dilemma omtrent videocolleges is: aan de ene kant is het erg waardevol als ze adequaat worden gebruikt, aan de andere kant is het waardeloos als ze slecht worden bekeken. Michiel is er dan ook voor om ze af te schaffen. Hij vindt dat je tijdens de colleges niet alleen luistert, maar ook actief bezig bent. Veel studenten gebruiken het als een alternatief middel in plaats van naar college gaan. “Eigenlijk zal je het experimenteel een tijd moeten afschaffen”, zegt Michiel.

 

Hoe ziet de toekomst van Michiel er uit?

Michiel zegt dat hij nooit zeker weet of dit de perfecte baan is. Hij vindt zijn werk bij de RUG erg leuk om te doen, maar hij denkt dat hij het bij de gemeente en overheid ook leuk zou vinden. Hij vindt onderzoek en onderwijs erg leuk. Bij een onderzoek heb je namelijk even rustig de tijd om na te denken over dingen. De helft van het werkplezier wordt bepaald door inhoudelijke factoren, vindt Michiel. Er zijn zoveel factoren die een rol spelen bij een baankeuze, zoals de carrièreambities van zijn vriendin. Zijn vriendin werkt bij de belastingdienst in Utrecht. De komende vijf jaar zal Michiel hier waarschijnlijk nog wel blijven. Het zal kunnen dat hij ooit ook de richting van Utrecht opgaat. De summerschool vindt hij echt geweldig om te organiseren. Hij zal daarom voorlopig nog niet ergens anders heen willen. Er zijn dan ook vele factoren die het werkplezier bepalen, zoals de werksfeer, samenwerking met collega’s en het gevoel iets bij te dragen aan de maatschappij.

De band met vakgroep

Binnen de vakgroep Staats- en Bestuursrecht zijn de banden erg goed. Elk jaar gaat de vakgroep dan ook naar Schiermonnikoog. Ze denken hier niet alleen na over vragen voor hun onderzoek, maar ze denken ook na over de master Staats- en Bestuursrecht en hoe ze samen met de studievereniging Frederik van der Marck meer activiteiten kunnen organiseren. Zo willen ze onder andere meer rechtbankbezoeken organiseren. Onlangs zijn ze naar de ombudsman en de NAM geweest. Zulke uitstapjes wil de vakgroep dan ook graag blijven organiseren in samenwerking met Frederik.

 

Door: Sophie Mein

Agenda

Kantoorbezoek Houthoff

Op 6 december 2019 zullen wij afreizen naar Amsterdam om een bezoek te brengen aan Houthoff. Er zijn een beperkt aantal plekken vrij, dus geef je snel op met je CV via...

Gast van de Raad

Op 13 november zullen wij een bezoekje brengen aan de gemeenteraad! We zullen een vergadering bijwonen met een afsluitend diner. Het belooft een spannende vergadering te worden, omdat het zal gaan over de jaarlijkse begroting! Meld je snel aan door een...

Brexit actualiteitenbijeenkomst

Het nieuws over Brexit is bijna niet meer bij te houden, en telkens is weer de vraag: kan dat zo maar en hoe zit dat eigenlijk staatsrechtelijk? Volgens het Supreme Court is de opschorting (prorogation) van het parlement onrechtmatig. Wat staat er nu...

RECENTE POSTS

De stikstofproblematiek op hoofdlijnen

De stikstofproblematiek op hoofdlijnen

Op 29 mei jongstleden heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) uitspraak gedaan in een zaak over het Programma Aanpak Stikstof 2015-2021 (PAS). De PAS-uitspraak en de gevolgen hiervan hebben veel media-aandacht gekregen. Ook momenteel (eind oktober 2019), zijn er nog veel ontwikkelingen. De stikstofproblematiek is een complex probleem en deze bijdrage zal zich vooral tot de (juridische) hoofdlijnen beperken.

Voorstellen bestuur!

Voorstellen bestuur!

Het collegejaar is weer begonnen, en dat betekent voor onder andere Frederik van der Marck een nieuw bestuur! Terwijl jullie alweer druk aan het zwoegen zijn in de collegezalen, is het nieuwe bestuur bezig om de gemaakte plannen voor Frederik in werking te laten treden. Maar, wie is nu dat nieuwe bestuur dat deze plannen heeft bedacht? Om dit te beantwoorden zijn aan het nieuwe bestuur een paar vragen gesteld. Zo kunnen jullie een beter beeld krijgen wie achter de schermen van onze vereniging te vinden zijn.

De beleidsvrijheid van de overheid in de zaak Urgenda

De beleidsvrijheid van de overheid in de zaak Urgenda

Op 9 oktober 2018 heeft het gerechtshof Den Haag de uitspraak van de rechtbank in de zaak Urgenda bekrachtigd. Stichting Urgenda vindt dat de Staat meer moet doen om de uitstoot van broeikasgassen in Nederland te verminderen. Ook vindt zij dat de Staat geen adequaat klimaatbeleid voert. Uiteindelijk stelde de rechtbank Urgenda in het gelijk, waarna de Staat in hoger beroep is gegaan. De uitspraak van het hof geeft op verschillende vlakken genoeg voer voor discussie. In hoeverre mag de rechter het beleid van de uitvoerende macht toetsen? Heeft de rechter in deze zaak de beleidsvrijheid wel goed in acht genomen? In deze blog zal ik hier verder op ingaan.